აპოთეოზი .: 1 :
"ადამიანი ცრუმორწმუნეა მხოლოდ იმიტომ, რომ მფრთხალია. მფრთხალია, მხოლოდ იმიტომ, რომ უვიცია..." - პოლ ანრი ჰოლბახი.
ის ფაქტი, რომ უკანასკნელი მოგონებებიც კი დანთქმულია ჟამთა ვითარებაში, მეტად ამაღელვებელია, ხოლო ჩაბნელებულ გარემოებათა გამო წარმოშობილი იდეების კრებულის თითქოსდა განზრახ გაფანტული ვარიანტი გაუგებარია, - აი, ეს არის ამწუთიერი საფიქრალი ერთგვარი ჰიპოთეტური პიროვნებისა (საკუთარ თავს რომ ხელოვანს უწოდებდა), რომელიც აცნობიერებდა, რომ თუნდაც ყველაზე აშკარა გამოვლინებანი ჭეშმარიტებათა თანხვედრისა, მაინც მისი გონების წიაღში ჩნდებოდა და ამ გონების (ფარდობითად) იზოლირებულ მდგომარეობაში გადასვლა გარემომცველი რეალობისადმი, თანმდევი მოვლენა იყო იდუმალი ჩაფიქრებისა თუ აზრთა არამწყობრად დალაგებისა.
ამასობაში შემაშფოთებლად იჩინა თავი კერპთაყვანისმცემლობამ და ურბანიზებულ იზოლაციაშიც სასწრაფოდ მოაწყვეს აუტოდაფე. უნდა აღინიშნოს, რომ მას მოგვიანებით ხელში უჭირავს გასაღები, თუმცა, თავს მოხვეული (წინასწარ, საგულდაგულოდ შექმნილი) აზრების შედეგად წარმოქმნილი და გადარაზული წარმოსახვითი კარის გაღება შეუძლებელი ჩანდა. რეალურ თუ მოჩვენებით მოვლენათა დროთი გადაბმული უხილავი და მარადმოძრავი (მიმართულება უცნობია) ჯაჭვის ბოლოს პოვნა საგრძნობლად გართულდა და დამამშვიდებელ ფაქტორად მხოლოდ ის გამოდგებოდა, რომ ჯაჭვი რაღაც მომენტში მრუდდებოდა და უჩინარდებოდა, მაგრამ თუკი დაიძვრებოდა, მას უკვე ვეღარაფერი შეაჩერებდა.
ჩვენ კი ვამბობთ (ვითომ, მაგრამ არასოდეს): განა მე არ აგედევნე ჩუმად და ვუთვალთვალებდი შენს ყოველ ნაბიჯს? მითის რეალური განსხეულება და შემდეგ მისი აშკარად გაქრობა არ უნდა იყოსო ნორმალური. ძნელი წარმოსადგენია, თუ რა სახე უნდა ჰქონოდა მას, რაც ცალკეულ მოვლენებს ერთ დიდ მთლიანობად კრავდა, რადგანაც უკვე კარგა ხანია, რაც მას უსასრულო ველის მნიშვნელოვანი ნაწილი მთლიანად მოგონებებად ექცია. მისი ერთ წერტილზე დაფიქსირება კი შეუძლებელი იყო და ჩვეულებრივ პირობებში ველის გავლას ვერასოდეს (ჩვენ წარსულში ვიყურებით, ვაკვირდებით შესაკრებებს და დასკვნებს ვაკეთებთ საკუთარი ინდივიდუალური დროით) მოახერხებდა. აღარ შეიძლება იყო მრავალფეროვანი, რადგანაც დრო არ იძლევა ამის საშუალებას. დრო გაიძულებს არჩევანი გაააკეთო მხოლოდ შესაძლო მოქმედებათა შორის, ხოლო ეს არჩევანი კი ქმნის ისეთ მოვლენათა ჯაჭვს, რომლის ერთი რგოლის შეცვლაც კი ცვლის ისტორიას. იდეები შესაძლებელია ფურცლებიდან გადმოვიდნენ. ამგვარ ვითარებაში ერთვებიან იდუმალი სიზმრები, სადაც წარმოსახვითი იდეალებიც კი გამოჩნდებიან ხოლმე, - ვირტუალურნი თუ რეალურნი. განსაკუთრებით რეალურნი.
ხოლო მანამდე... არსებობდა საერთო შთაბეჭდილებათა და განცდათა მეოხებით შექმნილი წარმოსახვა და მასზე უხილავი ძაფებით მიბმული ცნობიერება. მოცემული გარემო ისეთი ძალით მოქმედებდა განწყობის ჩამოყალიბებაზე, რომ უკვე გვიანი იყო ყალბ წარმოსახვათაგან (მათი წარმოშობა შეიძლება წაბაძვითი ფსიქოლოგიითაც ავხსნათ, რომლის მოქმედების მექანიზმიც სხვადასხვა გადაუმოწმებელი ფაქტებისა თუ მოვლენებისადმი უმიზეზოდ და უპირობოდ ტენდენციური დამოკიდებულების გაჩენის გამო, ამ უკანასკნელთა უაზროდ თავისუფალ დინებას და ყოვლისმომცველი ტალღებივით მრავალი ადამიანის გონებამდე მიღწევას რომ მოიაზრებს) გათავისუფლება (ეს წარმოსახვები შემდგომში გადაულახავ ზღუდეებად გარდაიქმნა).
ხანდახან აცხადებენ, რომ დრო, უბრალოდ, წრიულად ბრუნავს (ხოლო გონებაში შემავალი აზრები კი თავისთავად განიცდიან კოგნიტურ-ფიზიოლოგიურ ფილტრაციას): ის ვერ იგებს, თუ ვინ არის სინამდვილეში და ამიტომაც საზოგადოების თვალის ასახვევად ხშირად იყენებენ ხოლმე. შეიძლება ითქვას, რომ ეს მარადიული მისტერიაა: კონცეპტუალურად იგი უკვდავია, სწრაფად ეუფლება ადამიანის გონებას და მანამ არ მოეშვება, სანამ გაძლიერებული ინტელექტი არ გამოდევნის მას ცნობიერებიდან. მიუხედავად ყველაფრისა, იგი კვლავ ფეხზე წამოდგება, ფენიქსივით აღდგება და და ახლა უკვე სხვას მოევლინება. გასაკვირი არც ისაა, რომ უმრავლესობა მას მკაცრი კონტურებით შემოსაზღვრულ სივრცეშიც ხედავს ხოლმე. სამწუხაროა, რომ ეს ყველაფერი მნიშვნელოვან მომენტებში არ ჩანს.
მიმდინარე რეგრესი თავისთავად ვერ შეჩერდება. პერსონაჟები რეალობაში არ არსებობენ. მიუხედავად ამისა, ჩვენ ვავლებთ პარალელებს, ვიშველიებთ ასოციაციურ მეხსიერებას და ვცდილობთ, ოდესღაც ნანახ მოვლენებში აღმოვაჩინოთ ანალოგიური სურათები და ისეთი დასკვნებიც კი გამოგვაქვს, რაც შესაძლოა აზრადაც კი არ მოსვლოდათ თავში. ერთი შეხედვით მკვდარი, უძრავი და სტატიკური გმირები წარმოდგენაში ცოცხლდებიან, თავსდებიან მათ სასურველ გარემოში და მოძრაობენ უნიკალურ, ყველასაგან გამორჩეულ მხატვრული წარმოსახვის სამყაროში. ხოლო, თუკი ისინი სრულებით არ არიან საჭირონი? ცდილობენ კი, წარმოაჩინონ ახალი, ორიგინალური, აქამდე არარსებული ან მივიწყებაში ხანრგძლივად მთვლემარე მხატვრული სახეები, რომლებიც, შესაძლოა, სათადარიგოთა სკამზე ისხდნენ? თუკი იტყვი, ამ სამყაროში ყველაფერი დეტერმინირებულია-თქო, ამის შესახებ ბრმა შემთხვევითობის გარდა მაინც არავის ეცოდინება.
იმიტაცია: იღვიძებს დიონისური სამყარო, აქტიურდებიან ქვეცნობიერი ინსტიქტები და პასუხისმგებლობის გრძნობაც თითქოსდა სხვებზე ნაწილდება. მომლოდინე მდგომარეობა კი ითხოვს რაღაც სასწაულს და განუხორციელებელი იდეალების მომენტალურ მატერიალიზაციას. მანამდე არც იყო დრო რაიმესთვის.