მატერიალური გენიოსობიდან სულიერ ხსნამდე ნაწარმოებში ნათლად ჩანს ადამიანის ცნობიერება, რომელსაც საკუთარ თავთან აქვს კონფლიქტი - შინაგანი ბრძოლა. ის არ იაზრებს, თუ რა შედეგი მოჰყვება პასუხისმგებლობისგან გაქცევას და „იოლი“ გზით მისგან თავის დაღწევას. საინტერესოა დიალოგები საკუთარ თავთან, თანამიმდევრული, შინაარსობრივი, ცხოვრებისეული გაგრძელებებითა და ლოგიკური დასასრულით.
მიუხედავად იმისა, რომ ავტორი მოვლენათა თუ პერსონაჟთა მსგავსებას შემთხვევითობას არქმევს, მაინც შეინიშნება ავტობიოგრაფიული მინიშნებები, რაც ამძაფრებს ნაწარმოებში მოვლენების განვითარების აქტუალობასა და სინამდვილეს, სიახლოვეს ჩვენი ყოფისა და რეალობის ობიექტურ აღქმასთან, ყოველივე ეს კი ნამუშევარს მსუბუქად და „ერთი ამოსუნთქვით“ წასაკითხ ნაწარმოებად აქცევს.
ავტორს კარგად აქვს გააზრებული სიყვარულის დაკარგვის შიში და, იმავდროულად, პატიების მნიშვნელობა - „უკან დაბრუნება არ ნიშნავს უკან დახევას“, - ეს არის ღირებულება, რომელიც საკუთარ გრძნობებზე მაღლა დგას და თანადგომის, პატივისცემისა და ურთიერთობებში დათმობისა და პატიების უზადო მაგალითია. მთავარი პერსონაჟი ნათლად გადმოსცემს სიყვარულს საკუთარი პროფესიის მიმართ, ერთგულებასა და სწრაფვას პროფესიული მწვერვალებისკენ. ნაწარმოებში ხშირად ვხვდებით პირად ომს, რაც ნათლად წარმოგვიდგენს, თუ რა სირთულეების გადალახვა შეიძლება უწევდეს ადამიანს საკუთარი პროფესიისა და პირადი ურთიერთობების პარალელურად. ეს კი შესაძლებლობას გვაძლევს დავინახოთ არცთუ მარტივი ჭეშმარიტება: ზოგჯერ პრიორიტეტების სწორად დალაგებაც კი ყველაფერს ძალიან ამარტივებს.
ნიკოლოზ ტოტოღაშვილი „მხსნელის კომპლექსით“ შეახსენებს მკითხველს, რომ ცხოვრება მუდმივი ბრძოლაა და მნიშვნელობა არ აქვს, მასში ვინ გაიმარჯვებს ან ვინ დამარცხდება, რადგან მთავარია, ვისთვის და რისთვის იბრძვი.
უარი „მხოლოდ მოვალეობებს“ და სწრაფვა იდეალებისკენ, რაც სრულყოფს თანადგომისა და დახმარების უანგარობის სურვილს. პრობლემების წარმოჩენა, ცხოვრების უიმედო მდგომარეობა, ასევე სინანული, რომელიც ასუსტებს და/ან აქრობს ენთუზიაზმს, აქვე სიხარული თუ რწმენა და რაც მთავარია, იმედი, რომელიც აძლიერებს ცხოვრების წყურვილს და აქარწყლებს უიმედობის შეგრძნებებს.
ლუხუმ ჭანტურია
პროფესორი, ფილოსოფიის დოქტორი მედიცინაში
ჩუქება
