ნაწილი პირველი სამოციქულო ეკლესია
I
- თევ - დო - რე! - სადღაც შორიდან მოესმა. გაახსენდა, სიზმარი რომ იყო. გამოლაპარაკება მოინდომა წინასწარ განზრახული გეგმის მიხედვით, მაგრამ ხმა არ დაემორჩილა. - თევ - დო - რე! - ისევ ეძახდა ვიღაც.
თევდორეს გაეღვიძა. შეიშმუშნა და თივაზე წამოჯდა. ახლაღა გაახსენდა, ბავშვთა სახლიდან რომ გამოიპარა. სახლში, ავამყოფ მამასა და მოხუც პაპასთან გადაწყვიტა წასვლა. გზა არ იცოდა ზუსტად, ამიტომ დროდადრო უახლოვდებოდა ცენტრალურ გზატკეცილს და აბრებს ათვალიერებდა. მის სოფლამდე, ალბათ, ძალიან ბევრი იყო. უკვე მესამე დილა შემოათენდა. ფეხით სიარული სჯობდა ყველაფერს, ოღონდ აღარ გაეშვათ რომელიმე ოჯახში, ოღონდ დაცინვა არ აეტანა უცხო თანატოლებისგან. სულაც მშიერი იქნებოდა საკუთარ სოფელში, მეზობლებისა და მეგობრებრების გარემოცვაში, საკუთარ კეთილ მამასთან … მშიერი და მშვიდი …
ახლაც ძალიან შიოდა.
წამოდგა და თივიანი სამოსი შეიფერთხა. სანამ კარგად გათენდებოდა, სოფლიდან უნდა გასულიყო. სათივის კედლად დაშვებული, წყალგაუმტარი ქსოვილი გასწია და ბაღში წელში მოხრილი გავიდა. ღობემდე მალვით მივიდა და მორყეულ სარებს შორის გაძვრა. წელში გაიმართა და ახლა ასე განაგრძო გზა. ფეხქვეშ გაიტკაცუნა რაღაცამ. კაკალი იყო. დაიხარა და აიღო. ნაჭუჭი გადაყარა. ღობის გარეთ ნაპოვნი ქურდობად არ ჩაითვლებაო, გაიფიქრა და მერეღა შეჭამა. კიდევ დაუწყო ძებნა, მაგრამ ვეღარაფერი ნახა. მშიერ კუჭზე ერთიც რაღაცააო, იფიქრა და მზის ამოსვლის მიმართულებით განაგრძო გზა. იქით იყო მისი სახლი. წამოსვლის წინ გამგის კაბინეტში შეიპარა და კედელზე გაკრულ რუკაზე მოძებნა თავისი სოფელი...
- თევ - დო - რე! - მოესმა თუ წუხანდელი სიზმარი გაახსენდა, ვერ მიხვდა. ახლა ხომ დღე იყო?! თანაც ეღვიძა. თითქოს ზურგჩანთიდან მოდიოდა ხმა. ღობის ძირას ჩამოჯდა და მოიხსნა. ფრთხილად გახსნა და ჩაიხედა. ყველაფერი ხელუხლებლად იყო. გადავიღალეო, იფიქრა და შეკვრა დააპირა, როცა წინა დღეს ნაპოვნი წიგნი გაახსენდა. ამოიღო და დაძველებულ ტყავის ყდას დააკვირდა.
ის ღამე ეკლესიის კართან გაათია. კარი დაკეტილი დაუხვდა. სოფლამდე ვერ მიაღწია. ტაძრის დანახვა, თუნდაც დაკეტილის, ძალიან გაუხარდა. თავის შეფარება თუ არა, ღამით ზურგით მიყრდნობა მაინც შეიძლებოდა და იმედიანად დაძინება. 12 წლისა კი იყო და დიდ ბიჭად ითვლებოდა, მაგრამ ღამით ტყეში სიარულისა მაინც ეშინოდა. მგლები, დათვები და კიდევ ვინ იცის, სადაური შიშები შეიძლება შემოეჩვიოს ადამიანს?! ახლა ეს უცნაური ძახილიც. დილით რომ გამოეღვიძა, ისევ ზურგით ეყრდნობოდა ტაძრის კედელს. პირდაპირ კალთაში ედო ეს წიგნი. ხელიც კი ქონდა მოხვეული მისთვის. პოვნაც არა ჰქვია. ადგა და წამოიღო. მოხუცი ბებია არიგებდა ხოლმე, ტაძრიდან არაფერი წამოიღო, კენჭიც არ აიღო ეზოდან და შინ არ მოიტანოო, მაგრამ ახლა თავისად ჩათვალა ასე უცნაურად ნაპოვნი. ვერც კი მიხვდა რატომ, მაგრამ პირველი დანახვისთანავე ეთავისა.
წიგნი არც ახლა გადაშალა. მხოლოდ გარედან ათვალიერებდა. ძველქართულად ეწერა რაღაც, მაგრამ ზუსტად რა, ვერ ამოიკითხა. შინ მისვლა ეჩქარებოდა. მამა სუსტად იყო. ერთი ფეხი ომში მიღებული ჭრილობის გამო დაკარგა. უბადლო მცოდნე იყო ქართული ენისა. რატომღაც მისთვის უნდოდა პირველი აღმოჩენისა და გადაფურცვლის სიხარულის შენახვა.
ნუთუ წიგნიდან მოდიოდა ხმა? თავს ჰკითხა და გაეცინა. მორწმუნე ბებიის შვილიშვილი იყო და ჯადოსნობების არ სჯეროდა. იცოდა, ბოროტი ხრიკებით ადამიანების ცდუნება კი შეეძლო ვიღაც უფრო ბოროტს, მაგრამ ჯვარი ყველას ამარცხებდა.
ჯვარი რამდენჯერმე ხომ გადასახა წიგნს?! ხოდა ცუდი რომ ყოფილიყო, ვეღარაფერს ავნებდა.
- თევდორე! - არა მოსჩვენება, არამედ ცოცხალი ადამიანი ამოუდგა გვერდით. მასავით ბალახზე ჩამოჯდა.
- დიახ, - შეხედა. ჩემი სახელი საიდან იციო, არ ჰკითხა. დაფარული ნათელი დაუნახა მოხუცს თვალში. გრძელი, ჭაღარა წვერი უცნაურად უბრწყინავდა. შავი ჯვალოს ბერული ჩოხა თეთრივით ანათებდა.
- რა გაგჭირვებია, მითხარ, - წიგნს მოჰკიდა კაცმა ხელი. - ესეც ნუ გაშინებს. ძველქართულია, თუ როგორც ეძახით ახლა. ისწავლი და წაიკითხავ! საქართველოს ისტორიაა, ნამდვილი.
თევდორემ ხმა ვერ დაძრა. მხოლოდ წიგნზე დაშვებულ დიდ, გაფითრებულ და გამხდარ მარჯვენას დასცქერდა.
- რა გაგჭირვებია, მითხარ, - ისევ გაუმეორა მოხუცმა.
- შინ მინდა და არ მანებებენ. მამასთან და პაპასთან მირჩევნია და ჩემი არ ესმით. ჩემი ძმაც სადღაც გაგზავნეს, მეც, -
