თამარი I
ყველაფერი იმით დაიწყო, რომ დედა გაბრაზდა.
დედები საოცარი არსებები არიან. სულ ბრაზობენ, მაგრამ იშვიათად ცხარდებიან, აი, იმ გაცხარებით, ცხვარი ცხვარიაო, ნათქვამი რომაა...
მაგრამ დედა ერთხელაც სწორედ ასე გაბრაზდა. ხელი დაგვავლო მე და ჩემს ორ ძმას, მანქანის საბარგული უამრავი საჭირო თუ გამოუყენებელი ნივთით გაავსო, სახლის კარი გამოიკეტა, მანამდე კი ძაღლი გარეთ გამოაგდო. არც შემცდარა, მართლაც აგვედევნა და ჩვენს კვალზე ირბინა გვიან ღამემდე. უკვე დაბნელებული იყო, როცა ახალ სამყოფელში მოგვადგა სასიამოვნოდ დაღლილი და მშიერი. თავის თავს დააბრალოს, მანქანაში არაფრით არ ჯდება.
მე და ლაშას არ გვინდოდა წასვლა იქ, სადაც დედას მივყავდით, ამიტომ ვიბღვირებოდით და არც ვშველოდით. სამაგიეროდ, პატარა გიორგი იყო კმაყოფილი, წინ და უკან დარბოდა და დედას ყველა დავალებას პირნათლად ასრულებდა. ეგ ოღონდ დედიკოს გვერდით იყოს, ცხრა მთას იქითაც არ დაიზარებს გადასახლებას.
ჰო, არ მოგესმათ, გადავსახლდით.
გადავსახლდით ერთ მიყრუებულ სოფელში.
არ გაგეცანით, მე თამარი ვარ, ცამეტი წლისა. გამიგია, ცამეტი თარსი რიცხვიაო. ალბათ, სწორედ ახლა ამიტომ გადმოვსახლდით ამ დანგრეულ სახლში, თორემ სხვა რა მიზეზი იქნებოდა?
ლაშა თერთმეტი წლისაა, გიორგი კი - მხოლოდ ოთხისა.
საოცარი სახელები გვქვია, თამარი, ლაშა და გიორგი. სამეფო გვირგვინები გვაკლია და სკიპტრები, თორემ ბაგრატიონების შთამომავლებს კი ვგავართ!
ახლა გაბრაზებული ვარ და ასე ამიტომ ვწერ, თორემ საქართველოს ისტორია ჩემი საყვარელი საგანია, ქართული ლიტერატურაც.
"ვეფხისტყაოსანი" დროზე ადრე წავიკითხე რატომღაც. როგორც დედამ მითხრა, სწორედ ასე მოხდა: პირველ ჯერზე მხოლოდ შინაარსს გაიგებ ან იმასაც ვერაო. შინაარსი, მგონი, გავიგე... ბევრი ძველი სიტყვა - ვერა. ანუ კიდევ მომიწევს წაკითხვა? ჯერ არა. ჯერ ცოტა უნდა გავიზარდო, დავბრძენდე. თუმცა კი სულ ტყუილადაც არ წამიკითხავს, რაღაც სიბრძნეები ამეკვიატა, ვიღაც გულისყურიანის მიერ ფანქრით ჩანიშნული:
"ვა, სოფელო, რაშიგან ხარ"...
ამეკვიატა და დედასაც კი მოვაბეზრე თავი.
მეც ვემდური სოფელს, ვერ მიაქიმა გენიოსი პოეტის ნააზრევმა. გესლს ვანთხევ. დედას დავემსგავსე, როგორც ჩანს: როგორც თავიდანვე გითხარით, დედაც გაბრაზდა. (ბებიაჩემი კი სულ დედაილას მეძახის, მაგრამ სხვა ბევრი არაფერი გვაქვს, მგონი, საერთო.)
ჰო, მამა.
მამა სადღაც შორსაა. ემიგრანტია, როგორც საქართველოს ბავშვების მშობლების უმრავლესობა, ჩვენდა სამწუხაროდ.
დედა რატომ გაბრაზდა, არ დავწერ, რადგანაც დაზუსტებით არ ვიცი.
მამა ძალიან მენატრება. იმასაც ვენატრებით, მაგრამ "დიადი" მიზნების გამო (დედა ასე ამბობს) ჯერ არ ბრუნდება საქართველოში. უფროსი ძმა რომ მყავდეს, ალბათ, ასე არ გამიჭირდებოდა მამის გარეშე, მაგრამ მე ვარ ოჯახში უფროსი ბავშვი. ბავშვი აღარ მქვია, მოზარდი, თინეიჯერი, გოგო, თუმცა რა:
"ლეკვი ლომისა სწორია, ძუ იყოს, თუნდა ხვადია."
ვბრაზობ, იმიტომ რომ ამ სოფელში არავინაა. ხალხი ცხოვრობს, მაგრამ ჩემს მეგობრებად რომ გამოდგნენ, ასეთები, ეჭვი მეპარება, იყვნენ. სკოლა არის, წინდაწინ ვიცით, სულ შვიდი ბავშვია. სწორედ ამიტომ გადმოვსახლდით.
ვერაფერი გაიგეთ? ვერც მე... სამაგიეროდ, დედამ მშვენივრად აგვიხსნა, ამ სოფლის სკოლაში ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებლად მუშაობას რატომ დასთანხმდა: საქართველოს სოფლები იცლება, სკოლები იხურება და მერე აღარავინ აღადგენსო. ამას რომ ხელი შევუშალოთ, მაინცდამაინც ჩვენ უნდა გადმოვსახლებულიყავით ჩვენი ქალაქიდან და აქ შემოვკუჭულიყავით.
თუმცა ასე არაა. სინამდვილეში იქ ვიყავით შეკუნჭულები სამოთახიან ბინაში. აქ კი მშვენიერი ეზო გვაქვს, ბაღი და ორსართულიანი სახლი. სახლი ვიღაცისაა, ვინც ქალაქში დიდი ხნის წინ გადასახლდა და აქაურობას გაასწრო. იმ ძველმა პატრონმა, აქეთ რომ ზაფხულობითაც არ იხედება და სულაც საზღვარგარეთ გეგმავს გადასახლებას, სკოლასთან შეთანხმებით დიდსულოვნად დაგვითმო სახლი.
ძველია და მოუვლელი, მაგრამ მივხედავთო, ამბობს დედა. მივხედავთ, მაშ რას ვიზამთ?! წყალი ჩამოდის სახურავიდან და თურმე პირდაპირ ჩემს საწოლში გუბდება. ჩვენი ბრალია, იქ საწოლი არ იდგა და ჩვენ მივწიეთ, სახურავზე ბურთი კიდევ ლაშამ ააგდო და ძველისძველი კრამიტები არივ-დარია. წვიმა მოვიდა და შუაღამისას გამაღვიძა. არ შემრცხვება და დავწერ: მეგონა, მარცხი რამ განვიცადე, მაგრამ მერე წკაპუნი გავიგე. ლეიბი და საბანი გავაშრეთ, მეორე დღეს მშვენიერი მზე იჭყიტებოდა ცრემლებისგან დაცლილი ღრუბლებიდან. მეც ვიტირე იმ ღამეს. დედას საწოლში გადავძვერი, მძინარე გიორგის ადგილი დავიკავე, ჩავეხუტე დედას და დიდხანს, დიდხანს ვტიროდი, სანამ არ დამეძინა:
"მო, დავსხდეთ, ტარიელისთვის ცრემლი გვდის შეუშრობელი."
არა, ტარიელი არაფერ შუაშია. მხოლოდ საკუთარ თავს ვჩივი, საკუთარ უბედობას ვგლოვობ. ლირიკული გადახვევები მახალისებს და ქვეყნად იუმორის არსებობას მახსენებს. არადა, სად რუსთაველი
