ნისლი

ნინო ზურაშვილის რომანი „ნისლი“ მრავალშრიანი ფსიქოლოგიურ-მისტიკური პროზაა, რომელიც ადამიანის შინაგან სამყაროში ჩაღრმავებით, შიშის, დანაშაულის, სიყვარულისა და პასუხისმგებლობის თემებს იკვლევს. ნაწარმოების სიუჟეტი ერთი შეხედვით მარტივი მოვლენით იწყება — ცოლ-ქმარი, სოფია და ალექსი, მუხათგვერდის სასაფლაოს ზემოთ მდებარე უკაცრიელ სივრცეში მიდიან, რათა ერთმანეთს სიმართლე გაუმხილონ. თუმცა ეს გზა მალე გადაიქცევა ეგზისტენციალურ გამოცდად, სადაც რეალობა იშლება და ჩნდება ნისლი — როგორც ფიზიკური, ისე სულიერი. ნისლი რომანში მხოლოდ ამინდის ელემენტი არ არის. იგი მოქმედ პერსონაჟად იქცევა, რომელიც ადამიანებს გზას უკარგავს, არჩევანს უზღუდავს და აიძულებს საკუთარ თავთან პირისპირ დარჩნენ. ამ ნისლში იკრიბებიან ერთმანეთისთვის უცხო ადამიანები, თუმცა მათ საერთო განცდა აერთიანებთ — ყველა რაღაცას გაურბის, ყველა რაღაცას მალავს და ყველას აქვს სათქმელი, რომლის თქმასაც აქამდე ვერ ბედავდა. სოფიასა და ალექსის ურთიერთობა ნაწარმოების ერთ-ერთი ცენტრალური ხაზია. ღალატი, უთქმელი სიმართლე და ურთიერთობაში დაგროვილი სიცარიელე ნელ-ნელა იფარება მისტიკური მოვლენებით, რაც კიდევ უფრო ამძაფრებს ფსიქოლოგიურ დაძაბულობას. თითოეული პერსონაჟი საკუთარ შიშს, ცოდვასა და ტკივილს ატარებს, ხოლო სასაფლაო და ნისლი მათთვის გარდამავალ სივრცედ იქცევა — ადგილად, სადაც ან გათავისუფლდებიან, ან საბოლოოდ დაიკარგებიან. განსაკუთრებულ ინტერესს იწვევს მესაფლავის — ადამის — ფიგურა, რომელიც თითქოს გზამკვლევია ნისლში დაკარგულთათვის. იგი რეალური ადამიანია თუ სიმბოლური არსება — ეს კითხვა ავტორის მიერ განზრახ რჩება ღიად და მკითხველს ინტერპრეტაციის თავისუფლებას აძლევს. ასევე მნიშვნელოვანია მეორეხარისხოვანი პერსონაჟები, რომელთა ისტორიები ამდიდრებს სიუჟეტს და ქმნის საერთო ტრაგიკულ ფონს. რომანში ავტორი გვიყვება პერსონაჟების პირად ისტორიებს, რის გამოც ისინი გახდნენ ისეთები, როგორებიც გახდნენ. ნისლში დაკარგულ სულებს უწეთ პირისპირ შეეჩეხონ მათში არსებულ ჩრდილოვან მხარეს, საკუთარ შიშებს, საკუთარ დემონებს, იმ ყველაფერს რომლისგან გასაქცევადაც ისინი ყოველგვარ ღონეს მიმართავდნენ ცხოვრებაში. რომანი წარმოადგენს ფსიქოლოგიურ ტრილერს. მკითხველი კითხვის პროცესში ხვდება, რომ სადაც არ უნდა გაიქცეს ადამიანი საკუთარ თავს ვერ დაემალება. მიმდინარე პროცესებს მისტიკურ იერს ანიჭებს გარემოში არსებული ნისლი, უცნაური ხმაური და ყოვლისმომცველი შიში. სიცოცხლისთვის ბრძოლაში ადამიანები საბოლოოდ ავლენენ საკუთარ ბუნებას. რომანი სვამს მნიშვნელოვან ფილოსოფიურ კითხვებს: სად გადის ზღვარი სიცოცხლესა და სიკვდილს შორის? შეუძლია თუ არა ადამიანს საკუთარ წარსულს გაექცეს? არის თუ არა სიმართლე ყოველთვის გადამრჩენი? „ნისლი“ მკითხველს არა მხოლოდ სიუჟეტურად, არამედ ემოციურადაც ითრევს და აიძულებს დაფიქრდეს საკუთარ შიშებსა და არჩევანზე.