მოლ ფლენდერსი

დანიელ დეფო (1660-1731)
 ამთავითვე აღვნიშნავთ, რომ „ჩემი რჩეული მსოფლიოს“ დეფოს სამტომეული ორ ახალ თარგმანს წარმოგიდგენთ - მხოლოდ „რობინზონ კრუზოს“ ავტორად ცნობილი მწერლის კიდევ ორ ნაწარმოებს გაგაცნობთ: მესამე ტომში შესაძლებლობა გექნებათ, სახელგანთქმული გმირის ახალ მოგზაურობაში „მიიღოთ მონაწილეობა“, ხოლო წინამდებარე - პირველ ტომში ძალზე საინტერესო პერსონაჟი ქალის – მოლ ფლენდერსის ბობოქარი ცხოვრების „თანამოზიარე“ გახდებით. 

ვერ ვიტყვით, რომ ინგლისელი კლასიკოსის შემოქმედებას სრულად წარმოგიდგენთ, რადგან მის კალამს კიდევ რამდენიმე რომანი და აუარება (ამბობენ – 500-მდე) სხვა ჟანრის თხზულება ეკუთვნის, მათ შორის - ლექსები, რომლითაც სამწერლო ასპარეზზე საკუთარი ძალები პირველად 1681 წელს მოსინჯა. პირველი ვრცელი ლიტერატურული ნაწარმოები კი - „პროექტების გამოცდილების შესახებ“ 1697 წელს - „რობინზონ კრუზომდე“ 23 წლის ადრე დაწერა.

დანიელ დეფო (დაბადებიდან - დანიელ ფო) ლონდონში, ხორცით მოვაჭრის ოჯახში, სავარაუდოდ (ზუსტი თარიღი უცნობია) 1660 წელს დაიბადა. ცხადია, სამშობლოშიც უპირველესად, „რობინზონ კრუზოს“ ავტორად იცნობენ, ამასთანავე აღვნიშნავთ, რომ დიდი როლი შეასრულა რომანის, როგორც ჟანრის, დამკვიდრება-პოპულარიზაციის საქმეში, ზოგს კი სულაც, ინგლისური რომანის ერთ-ერთ ფუძემდებლადაც მიაჩნია. ის ძალზე ნაყოფიერი და მრავალმხრივი ავტორი იყო - მხატვრული ლიტერატურის გარდა, პოლიტიკით დაწყებული, ფსიქოლოგიით დამთავრებული, - სხვადასხვა სფეროს პრობლემატიკა გაუშუქებია და ამასთანავე, ეკონომიკური ჟურნალისტიკის ფუძემდებლადაცაა აღიარებული. დეფოს განსაკუთრებული „სიყვარულის ობიექტი“ პამფლეტი გახლდათ - ჟანრი, რომელსაც შემოქმედების დასაწყისიდანვე წყალობდა.

დანიელ დეფომ ნიუინგტონის აკადემია დაამთავრა, სადაც ძველბერძნული და ლათინური ენები და კლასიკური ლიტერატურა შეისწავლა. ის ნიჭიერი კომერსანტი გახლდათ და ამ საქმიანობას კარგა ხანს მისდევდა. სავაჭრო საქმეებზე ხშირად ჩასულა ესპანეთში, პორტუგალიაში, საფრანგეთში. პოლიტიკურ ცხოვრებაშიც აქტიურად მონაწილეობდა და, თუმცა ოფიციალური სახელმწიფო თანამდებობა არ ეკავა, მეფესა და ქვეყნის მთავრობაზე დიდი გავლენით სარგებლობდა. არადა, სანამ სახელს გაითქვამდა, 1703 წელს, პამფლეტისთვის - „დისენტერებთან ანგარიშსწორების უმოკლესი გზა“ - სამარცხვინო ბოძზე გაკვრა და პატიმრობა მიუსაჯეს.

ციხეში გააგრძელა ლიტერატურული საქმიანობა და იქვე დაწერა „სამარცხვინო ბოძის ჰიმნი“. როგორც უკვე აღვნიშნეთ, მის კალამს ასობით თხზულება ეკუთვნის, მაგრამ ერთადერთი, რომლითაც მთელ მსოფლიოში გაითქვა სახელი, - „რობინზონ კრუზოს ცხოვრება და თავგადასავალია“. ჩანაფიქრი მწერალს რეალური ფაქტის შეტყობისას გაუჩნდა: 1704 წელს შოტლანდიელი მეზღვაური ელიზანდერ სელკირკი გემის კაპიტანს წაეჩხუბა და, საკვების მარაგითა და იარაღით, უკაცრიელ კუნძულზე დარჩა. განდეგილის ცხოვრებით წყნარ ოკეანეში მდებარე ხუან ფერნანდესის კუნძულზე ოთხი წელი იცხოვრა, შემდეგ კი ვინმე კაპიტანმა ვუდს როჯერსმა აიყვანა თავის გემზე.

ბოლოს დავძენთ, რომ რომანის გაგრძელებას - „რობინზონ კრუზოს ახალ თავგადასავალს“ პირველის ტოლი პოპულარობა არ მოუპოვებია, თუმცა მკითხველისთვის ინტერესმოკლებული არ იქნება თუნდაც იმიტომ, რომ დეფოს კალამს ეკუთვნის და ლეგენდარულ ლიტერატურულ გმირს მოწიფულობაში გაგვაცნობს.