ბიჭი მესერზე
1984 წლის ნოემბრის ერთ უჟმურ დღეს თვრამეტი წლის ყმაწვილი, ილია ბეჩავიძე, „დოსააფის“ შენობიდან გამოვიდა და მხრებში მოხრილი ჭავჭავაძის გამზირისკენ პატარა აღმართს ნელი, თანაბარი ნაბიჯით აუყვა. თავჩაღუნული თავის ტერფებს დასცქეროდა, ცდილობდა, ერთი ნაბიჯი მეორეზე გრძელი ან მოკლე არ გამოსვლოდა. „დოსააფში“, მშრომელთა მასობრივი თავდაცვის ამ პატრიოტულ ორგანიზაციაში, ძირითადად, საგზაო წესებს ასწავლიდნენ და მართვის მოწმობას გასცემდნენ. აქ სიარული მეგობარმა შესთავაზა და რადგან ავტომობილი არც ერთს არ ჰყავდა, ეს თავის შექცევას უფრო ჰგავდა. მშობლებსაც ვერაფერს გამორჩებოდნენ, დედ-მამას ძალიანაც რომ ნდომებოდათ, ავტომობილს მხოლოდ 5-6-წლიანი თავდაუზოგავი მუშაობით თუ შეიძენდნენ და ისიც, თუ თავიანთ ხელფასებს, მთლიანად, შემნახველ სალაროში შეიტანდნენ. ილოს სტიპენდია ჰქონდა, 45 მანეთი, რომელსაც ბევრში ვერაფერში გამოიყენებდა. დღეში მანეთ-ნახევარი უნდა დაეხარჯა, თვიდან თვემდე რომ ჰყოფნოდა. ბიჭი ექვსის იყო, მამა რომ მოუკვდა, რაც ნიშნავდა, რომ მანქანის ფულის შეგროვებაში ის მონაწილეობას ვეღარ მიიღებდა. სკოლის დამთავრების აღსანიშნავად დედამ ლურჯი ველვეტის კოსტიუმი აჩუქა, რომელშიც 400 მანეთი გადაიხადა. ეს ქალის სამი თვის ხელფასი იყო. დღეს ილო სწორედ ამ კოსტიუმით იყო „დოსააფში“ მისული. ახალგაზრდების მიერ საგზაო საკითხებისადმი გამოჩენილი ენთუზიაზმი და სიბეჯითე საკუთარი ცხოვრების გადახალისებითა და გამრავალფეროვნებით თუ აიხსნებოდა. ცხადია, თავად ბიჭები, შუქნიშნების, ისრებისა და დახაზული ქუჩების ძირეულად შესწავლას სანუკვარ ოცნებათა სიას ვერ მიაკუთვნებდნენ, მაგრამ ერთგვარ აუცილებელ საგანთა კატეგორიას ნამდვილად წარმოადგენდა. მაგალითად, სხვაგან ვერსად გაიგებდნენ, თუ რას ნიშნავს გამოთქმა – Помеха справа ((რუს.) დაბრკოლება მარჯვნიდან)? თუ სწავლობ საინჟინროზე ძალისძალით და აცნობიერებ, რომ საბჭოთა იმპერიაში დიადი მიზნების მიღწევა კომპრომისული ცხოვრების წესს ეფუძნება, სამოგზაუროდ კი ბულგარეთი, უკეთესს შემთხვევაში, გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკა გესახება, მაშინ ნებისმიერი, უმნიშვნელო ცვლილებაცუღიმღამო ცხოვრებას რამდენიმე თვით გაგიხალისებს. ამერიკაში ვინც მოისურვა გაქცევა და თვითმფრინავი გაიტაცა, ისინი სამაგალითოდ დაისაჯნენ 1983-ში. მარტო გამტაცებლები კი არა, გატაცებულებიც დაისაჯნენ რატომღაც. ასეთი საქმეებისთვის საგანგებოდ გაწვრთნილმა მოიერიშე სამხედრო რაზმმა არ დაინდო არავინ, არც მტერი და არც მოყვარე, სნაიპერები გულმოდგინედ ესროდნენ სხვისიანებსაც და თავისიანებსაც – აბა, სად იყო ამოცნობისა და გარჩევის დრო? ბორტზე მყოფმა მგზავრებმა არ იცოდნენ, რას ამოჰფარებოდნენ, სად დამალულიყვნენ: ზოგი თვითმფრინავის იატაკზე მოიკუნტა, ვიღაც სკამებს შორის ჩაწვა. მათ შორის, ილოს იმჟამინდელი ლექტორიც პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში – კაცი, რომელიც თვითმფრინავის სალონში გაჭაღარავდა. მალე სამოცდაათი წელი შეუსრულდებოდა ქვეყანას, სადაც ადამიანის სიცოცხლე არაფრად ღირდა. ასე რომ, მართვის კურსებზე სიარული უხიფათო საქმიანობა გამოდიოდა. არც ილოსა და არც მის ამხანაგს არასოდეს დაუგეგმავთ ამბოხება, ასეთი სულისკვეთება მათში ვერანაირად იჩენდა თავს, ინერტულნი იყვნენ, რომელიღაც კარგ ქვეყანაში ცხოვრებაზე ოცნებობდნენ ბუნდოვნად. 1978 წლის გამოსვლებისას ხომ მთლად ბავშვები იყვნენ, „ქართული ენის გადარჩენისთვის ბრძოლა“ მათი ცნობიერებისთვის იმდენად განყენებული მოვლენა იყო, რომ რამდენიმე დღეში დაავიწყდათ კიდეც.
ასეთ რუხ გარემოში ნამდვილი შვება წიგნებსა და მუსიკას მოჰქონდა. კინოში წასვლაც დიდი სიამოვნება იყო. მუსიკის მოპოვება ჭირდა. დიმას მამას ბულგარეთიდან წამოღებული, როდ სტიუარტისა და მაიკლ ჯექსონის ფირფიტები საზღვარზე ჩამოართვეს. ალბომებს მიწისქვეშა გადასასვლელებში წერდნენ. დიმას Pink Floyd მოსწონდა, ილოს – Queen.
– პინკ ფლოიდი ათასჯერ მირჩევნია ქუინის, – იტყოდა ხოლმე დიმა ისე დამაჯერებლად, რომ ილოს აზრის გამოთქმის საშუალებას აღარ უტოვებდა. ერთი საერთო მეგობარი ჰყავდათ – ლაშა, რომელიც Queen-სა და The Beatles-ს არასოდეს უსმენდა და Genesis-ისა და Yes-ის ფანატი იყო. მასთან შეხვედრისას ილო გულის სიღრმეში საყვარელი ჯგუფების გადაფასებას იწყებდა, ვერ ხვდებოდა (რეალურად არც უცდია გაანალიზება), რა ბადებდა ეჭვს საკუთარი გემოვნებისადმი. შეუცნობელი მუსიკალური სტილის თავისთავადი უპირატესობა, თუ რამე სხვაც? ერთხელ გაუელვა, იქნებ ჭეშმარიტება და სიყვარული სხვადასხვა რამაა და ერთმანეთს არ ებმისო. იქნებ ჯერ სიყვარულია და მერე ჭეშმარიტებაო.
ერთხელ Pink Floyd-ის ბოლო ალბომზე The Final Cut-ზე იკამათეს დიდხანს. ილოს არ მოსწონდა მუსიკის პოლიტიზება: ბრეჟნევსა და ტეთჩერზე რატომ მღერიან, დრო გავა და მათგან აღარაფერი დარჩება, სიმღერის ტექსტში რა ესაქმებათ, განა ასეთი უნდა იყოს ლეგენდარული ჯგუფის უკანასკნელი ალბომიო? დიმა კი Queen-ის იმ წელს გამოსულ Radio Ga Ga-ს აკრიტიკებდა: ცოტაც და ერთ დროს სახელგანთქმული ჯგუფი საერთოდ შეიცვლის სტილს და მალე დისკოს დაუკრავსო. რაც შეეხება ABBA-ს, ის თავისი არსებობით მუსიკის მშვენიერ სამყაროს ვნებითაც ამდიდრებდა. მსოფლიო ორად იყო გაყოფილი: ერთ ნაწილს, მათ შორის დიმას, ქერა ქალი მოსწონდა (სახელი არ იცოდა), მეორე ნაწილს, ილოს ჩათვლით – შავგვრემანი. სინამდვილეში 18 წლის ბიჭები უკვე დაქანცულები იყვნენ
ჩუქება
