და იქმნა ნათელი ხაზი, რომელიც აქამდე სიმკვრივესა და დინებას შორის გადიოდა, წუხელ კიდევ ორი მილიმეტრით დავიწროვდა. აქ დრო საათებით კი არ იზომება, არამედ იმით, თუ როგორ თმობს სინესტე ადგილს სიმშრალესთან. სამყარო იკუმშებოდა. კრისტალები, რომლებიც აღმოსავლეთ კიდეზე დიდი ხნის წინ დასახლდნენ, ახლა უფრო მჭიდროდ ეკვროდნენ ერთმანეთს, მათ შორის დარჩენილი სიცარიელე კი სადაც ოდესღაც ფიქრი და მოძრაობა იბადებოდა, ნაცრისფერი, უძრავი მინერალით ივსებოდა.
მან (თუმცა "მან" პირობითი სახელი იყო იმ ძალისა, რომელიც ფორმებს შორის აღწევდა) იგრძნო, როგორ გაუცვდა მარცხენა კიდე. ყოველთვის, როცა წესრიგი სივრცეს იპყრობდა, მისი სხეულის ნაწილი სტრუქტურად იქცეოდა, უძრავ, ცივ კუთხედ, რომელიც აღარ იდრიკებოდა.
ის იდგა იქ, სადაც მარილის თეთრი ნაყარი თხევად, უსახელო წყვდიადს უერთდებოდა. მარილი ითხოვდა სიმყარეს. წყვდიადი ითხოვდა დავიწყებას. მას კი ორივე ხელისგული ამ ორ საწყისზე ეწყო და გრძნობდა: თუ მათ შორის ვიბრაცია შეწყდებოდა, ქაოსი გადაიქცეოდა ერთადერთ, უსასრულო, იდეალურ წერტილად, რომელშიც აღარაფერი არასოდეს მოხდებოდა.
საჭირო იყო ანომალია. რაღაც, რაც არც გაქვავდებოდა და არც აორთქლდებოდა.
ის, რაც პირველად შეირხა, არ ყოფილა ხმა. ხმა სიმკვრივეს მოითხოვს, სიმკვრივე კი აქ მხოლოდ სიბნელეს ჰქონდა, რომელიც დუმდა. ეს იყო ტემპერატურის უეცარი, აუხსნელი ვარდნა ისეთი წერტილოვანი, თითქოს უხილავ ზედაპირს ვიღაცამ ნემსი დაარჭო.
ხელისგული დააცილა ქაოსის კიდეს. იქ, სადაც მისი კანისებრი ზედაპირი მინერალს შეეხო, თეთრი კვალი დარჩა. ფორმის ნაწილი, რომელიც სამუდამოდ დაკარგა და წესრიგს დაუთმო. თუმცა, ამას მნიშვნელობა არ ჰქონდა. მთელი მისი ყურადღება ახლა იმ ერთადერთ წერტილზე იყო მიპყრობილი, სადაც თხევადი წყვდიადი უჩვეულოდ შეიკუმშა.
წყვდიადი, თავისი ბუნებით, არასდროს ქმნიდა ფორმას. ის მიედინებოდა, იშლებოდა, ინთქმებოდა საკუთარ თავში და ივიწყებდა ყველაფერს, რასაც კი შეეხებოდა. მაგრამ ახლა, ამ მოდუნებულ, შავ მასაში რაღაცამ მიმართულება მიიღო. გეომეტრიული სიზუსტით დაიძრა წრე. იდეალური, გაუვალი საზღვარი, რომლის შიგნითაც წყვდიადი აღარ იძვროდა. ის გაჩერდა. ეს იყო პირველი დაუმორჩილებლობა. ქაოსმა, რომლის ერთადერთი წესრიგი უწესრიგობა იყო, შიგნიდანვე შვა სტრუქტურა, მაგრამ ეს არ ყოფილა ფორმა, ეს იყო მოძრავი სიმყარე.
ნაბიჯი გადადგა. ყოველი ნაბიჯი ამ ორ სამყაროს შორის ნიშნავდა წონასწორობის ხელახლა გამოგონებას. თუ ზედმეტად გადაიხრებოდა თეთრი ნაპირისკენ, მისი ფეხი სამუდამოდ ჩაიზრდებოდა სიბნელის კრისტალებში; თუ ზედმეტად ენდობოდა შავ დინებას, მისი მეხსიერება იმავე წამს ჩაირეცხებოდა და ის დაივიწყებდა, ვინ იყო, რატომ იდგა აქ ან საერთოდ, არსებობდა თუ არა.
ის მიუახლოვდა შავ, გაჩერებულ წრეს.როცა დაიხარა და სხეულის ის ნაწილი მიუახლოვა, რომლითაც აღქმას ახერხებდა, წრის ცენტრში რაღაც დაინახა. ეს არ იყო ნივთი. ეს იყო თვისება, რომელიც ამ სამყაროს აქამდე არ ახსოვდა: სიმძიმე.
სამყაროში, სადაც ყველაფერი ან მსუბუქად ორთქლდებოდა, ან ბრტყლად ფართოვდებოდა, ამ ახალ წერტილს ჰქონდა უნარი, სივრცე საკუთარი თავისკენ ჩაეზნიქა. თითი მიუახლოვა ამ ანომალიას. იცოდა, რომ შეხება ფორმის საბოლოო დაკარგვას ნიშნავდა, მაგრამ ვიბრაცია ნაპირებს შორის უკვე იმდენად სუსტი იყო, რომ სიჩუმე უფრო მეტ საფრთხეს შეიცავდა, ვიდრე ნებისმიერი ნგრევა. თითის წვერი წრეს შეეხო. და სწორედ იმ წამს, სიბნელის უსასრულო, მკვდარ ნაყარში პირველმა ბზარმა გაიელვა.
ბზარი არ ყოფილა ხაზოვანი. ის გავრცელდა ისე, როგორც ყინულზე გაჩენილი ნაპრალი, თუმცა სიბნელეში ეს ნგრევას კი არა, განთავისუფლებას ჰგავდა. კრისტალები, რომლებიც მილიონობით საუკუნეების განმავლობაში ერთმანეთს იდეალური კუთხეებით ეჭიდებოდნენ, წამით განაცალკევდნენ, მათ შორის გაჩნდა ვიწრო, ცარიელი სივრცეები, სინათლის პირველი იმიტაცია.
იმ წერტილიდან, სადაც მისი თითი შავ წრეს შეეხო, სხეულში ახალი შეგრძნება შემოვიდა. ეს არ იყო არც მყარი სიმშრალე და არც თხევადი დაბნეულობა. ეს იყო ინერცია. მას გაუჩნდა მიმართულება. აქამდე ის მხოლოდ არსებობდა, იდგა ორ საწყისს შორის, როგორც უძრავი ღერძი, რომლის გარშემოც ორი სტიქია ერთმანეთს ეჯახებოდა. ახლა კი, ამ ახალმა სიმძიმემ აიძულა, ადგილიდან დაძრულიყო. მისი სხეული, რომელიც აქამდე ნაწილობრივ გაქვავებული იყო და ნაწილობრივ იშლებოდა, ერთიან, მჭიდრო მასად შეიკრა.
მიმოიხედა. ბზარმა სიბნელეში უფრო ღრმად შეაღწია, ვიდრე თვალი სწვდებოდა. იქ, ამ თეთრ ნაპრალებში, სამყარომ, რომელიც აქამდე მხოლოდ ორ ფერში, აბსოლუტურ თეთრსა და გაუმჭვირვალე შავში არსებობდა, პირველად შვა მესამე მდგომარეობა: ჩრდილი.
ჩრდილი არ იყო არც სინათლის არარსებობა და არც თავად სიბნელე. ეს იყო მათი შეხვედრის ნარჩენი, მოცულობა, რომელიც ფორმებს შორის გაჩნდა. შავმა წრემ, რომელშიც თხევადი მასა გაჩერებულიყო, ფორმის შეცვლა დაიწყო. ის აღარ იყო სფერული სიბნელე. სიმძიმის ძალამ მისი ცენტრი ქვემოთ ჩაზიდა და სფერო გადაიქცა ძაბრად, უძირო, მბრუნავ