წინასიტყვაობის მაგივრად ეძღვნება მამაჩემის,
ზურაბ დათიაშვილის, ხსოვნას
არაბულ ენაზე შექმნილი ლიტერატურა ისეთივე მრავალფეროვანი და უკიდეგანოა თავისი მასშტაბებით, რომ მისი შედარება მხოლოდ საჰარის უდაბნოსთან თუ იქნება ლოგიკური და პროპორციული. სწორედ იმ უდაბნოსთან, რომელიც მუდმივი შთაგონების წყარო იყო და ასეთად დარჩება არაბი მწერლებისა და პოეტებისათვის, რომლებიც საუკუნეების განმავლობაში თავიანთი თავდაუზოგავი შრომითა და მოღვაწეობით პერმანენტულად ამრავალფეროვნებდნენ მას და აფართოებდნენ მის საზღვრებს. ნაჯიბ მაჰფუზი და მისი მრავალწლიანი შემოქმედება კი ამ უდაბნოს სივრცეში იმ გამწვანებულ ოაზისს წარმოადგენს, რომელიც ყოველი წერტილიდან მოჩანს და მუდამ თავისკენ იზიდავს ლიტერატურულ უდაბნოში მოხეტიალე, მზით გათანგულ მკითხველს, და მოგზაურობისგან მიღებული შთაბეჭდილებების თავისი პალმების ჩრდილში გააზრების კიდევ ერთ სასიამოვნო შესაძლებლობას აძლევს.
ნაჯიბ მაჰფუზსა და მის შემოქმედებაზე დაწვრილებით საუბარი ძალიან შორს წაგვიყვანს. ვიტყვით მხოლოდ იმას, რომ მაჰფუზი 1911 წლის 11 დეკემბერს დაიბადა ეგვიპტეში და მთელი თავისი შემოქმედება მიუძღვნა ეგვიპტეს, თავის ხალხსა და კულტურას. მის ნაწარმოებებში დოკუმენტური სიზუსტითაა გადმოცემული ეგვიპტის საზოგადოების სოციალური მდგომარეობა და არსებული პრობლემები, მაგრამ, ამავე დროს, ეს ყველაფერი ისეთი მაღალმხატვრული ენითაა აღწერილი, რომ რიგითი მკითხველისათვის ყოველდღიური პრობლემები თავშესაქცევ საკითხავად იქცევა.
მაჰფუზის მთელი ლიტერატურული შემოქმედება, როგორც ეს ზემოთ აღვნიშნეთ, თავიდან ბოლომდე ეგვიპტეს, მის ისტორიას, საზოგადოებასა და მის წინაშე არსებულ პრობლემებს ეხება. ხშირ შემთხვევაში მისი, როგორც მწერლისა და საზოგადო მოღვაწის, რეალობის აღქმა და სააშკარაოზე გამოტანა დიდად გულზე არ ეხატებოდათ ეგვიპტის ყოფილ ხელისუფალთ და მის ზოგიერთ ნაწარმოებს არაოფიციალურად, ცენზურის გამო, ეგვიპტეში გამოცემაზე უარიც კი ეთქვა.
თავის ნაწარმოებებში ეგვიპტის საზოგადოებრივ-რელიგიურ-პოლიტიკური პრობლემების შეულამაზებლად წარმოჩენის გამო მთავრობასთან ერთად ღიად უპირისპირდებოდნენ ეგვიპტის რადიკალური ისლამისტური წრის წარმომადგენლებიც და იგი ისლამის მტრადაც კი გამოჰყავდათ. 1994 წელს 82 წლის მოხუცს კაიროში, თავის სახლთან თავს დაესხა მუსლიმი ექსტრემისტი და კისრის არეში დაჭრა, რის შედეგადაც მას მარჯვენა ხელის ნერვი დაუზიანდა. ამ თავდასხმის შედეგად უკვე თითქმის აღარ შეეძლო წერა და ამ ინციდენტმა მის შემოქმედებას დიდი დაღი დაასვა.
სწორედ ასე, ორ ცეცხლშუა, მოუხდა ცხოვრება და მოღვაწეობა ნაჯიბ მაჰფუზს, რომელსაც მხოლოდ მისი ქვეყნისა და თანამემამულეების სიყვარული აძლევდა იმის უშრეტ ენერგიასა და ენთუზიაზმს, რომ არცერთი საშიშროებისა და დაბრკოლების წინაშე არ დაეყარა ფარ-ხმალი და თავის ნაწარმოებებში საზოგადოებისათვის ეჩვენებინა კრიზისული მდგომარეობიდან გამოსვლის გზები. მიუხედავად იმისა, რომ მისი ნაწარმოებები, რომლებიც არაბულ-ეგვიპტური სულისკვეთებითაა გაჟღენთილი და შექმნილი, მსოფლიოს ნებისმიერი საზოგადოებისთვისაც აქტუალურია. სწორედ ეს ფაქტორი უსვამს ხაზს ნაჯიბ მაჰფუზის უნიკალურობას, და მას მსოფლიო დონის შემოქმედად აქცევს.
მის ასეთ ეკლიან საზოგადოებრივ მოღვაწეობას მაღალი შეფასება მისცა საერთაშორისო საზოგადოებამ. 1988 წელს მაჰფუზი ლიტერატურის დარგში შეტანილი წვლილისათვის ნობელის პრემიით დაჯილდოვდა. მაჰფუზი პირველი და დღემდე ერთადერთი არაბი მწერალია, რომლის შემოქმედებაც ასე შეაფასეს არაბული სამყაროს საზღვრებს გარეთ.
რაც შეეხება წინამდებარე წიგნში შესულ ნოველას, „ქურდი და ძაღლები“, ის გასული საუკუნის სამოციანი წლების პირველ ნახევარშია შექმნილი და მასში მაშინდელი ეგვიპტის საზოგადოების სოციალური ცხოვრებაა აღწერილი.
ნაწარმოების მთავარი პერსონაჟი გაბოროტებული ადამიანია, რომელსაც ცხოვრების „გაადვილებისა“ და შურისძიების დაუოკებელი სურვილი ამოძრავებს, საბოლოოდ კი ეს ყველაფერი ტრაგედიით მთავრდება.
აქვე მსურს, ამ წიგნის მკითხველს გავუმხილო ის საიდუმლო, თუ რატომ გავკადნიერდი და გადავწყვიტე ამ დიდებული მწერლის ნაწარმოების ქართულად თარგმნა და წიგნად გამოცემა. საქმე ისაა, რომ 2004-2007 წლებში ეგვიპტეში მუშაობის დროს მქონდა ბედნიერება და პატივი, შევხვედროდი ნაჯიბ მაჰფუზს. 2005 წლის 11 დეკემბერს საქართველოს საელჩოს მდივნის, ქალბატონ აბირ საიდ ჰაბიბის, დახმარებით მიმიწვიეს ამ ლეგენდარული მწერლის დაბადების დღეზე, რომელსაც ესწრებოდნენ ეგვიპტის ლიტერატურული ბომონდის თვალსაჩინო წარმომადგენლები.
უკვე ღრმად მოხუცებულ მწერალს დაბადების დღეზე სამი საჩუქარი გადავეცი: სვანური ქუდი, ქართული ხანჯალი და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის 1998 წელს გამოცემული თარგმანების კრებული „ეგვიპტური ნოველა“, რომელშიც შესულია მისი და სხვა არაბ მწერალთა ნაწარმოებების ქართული თარგმანები.
საჩუქრებს შორის მისი დიდი ყურადღება მიიპყრო და დააინტერესა ამ პატარა კრებულმა, და გაოცებულმა მითხრა, რომ პირველად ხედავს ასეთ ლამაზ დამწერლობას, და რამდენიმე კითხვა დამისვა ქართული ენისა და მისი წარმომავლობის შესახებ. თავისი მოთხრობების ქართულ ენაზე თარგმანის ნახვით აშკარად ნასიამოვნები დარჩა და მთხოვა, წიგნი გადამეშალა იმ ადგილას, სადაც მისი მოთხრობა იყო დაბეჭდილი. საუბრის დროს გავუმხილე ჩემი საიდუმლო, რომ მისი რამდენიმე ნაწარმოები მეც მქონდა ნათარგმნი. ამის თქმის შემდეგ სიჩუმე ჩამოვარდა, ჩაფიქრებულმა თვალებში შემომხედა და მოულოდნელად მკითხა, ვაპირებდი თუ არა ქართულად ნათარგმნი რომანის გამოცემას. ამ შეკითხვით დაბნეულს
ჩუქება
