მოთხრობები - როცა ვასიკო იღვიძებს
1.
ვასიკოს სძინავს და ძილში ბორგავს.
ან რა იქნება (ბორგვაზე ვამბობ), თუკი ამ დროს სიზმრის ვასიკოს მგელი მოსდევს. თან უკვე ისიც საკითხავია, ერთი თუ - რამდენიმე. სიზმრის ვასიკოს ხომ ეს-ესაა გაახსენდა ვასიკოს მიერ სადღაც ამოკითხული - მგლები, საერთოდ, ჯგუფურად ნადირობენო. სიზმარში რამის დაშვებას კი ხშირად ის რამე მოჰყვება ხოლმე.
უმეტესობას, ალბათ, შეგინიშნავთ სიზმრის ეს თვისება. უმცირესობას კი შეგიძლიათ, ამაღამ ცოტა მეტი ყურადღებით იძინოთ და ჩემი ნათქვამი შეამოწმოთ. თუმცა მანამდე, თავის დასაზღვევად, დავაზუსტებ, რომ ლაპარაკი ლოგიკის მეტ-ნაკლებად მაღიარებელ, ანუ ჯერ კიდევ ჯანსაღი ორგანიზმებისთვის დამახასიათებელ ზმანებებზეა და არა ძილ-ღვიძილში გამომკრთალ იმ ჩვენებათა დომხალზე, რომლის საპროექციო აპარატის უკან ცხოვრებისგან ნატანჯი ან გენეტიკითვე არაკეთილსაიმედო ფსიქიკა იგულისხმება.
მოკლედ, უკვე ორი მგელი რომ მოსდევს, ეს სიზმრის ვასიკოსთვის არ ვარგა, თორემ სიზმრის ხარისხზე და ვასიკოს ფსიკიქაზე მხოლოდ კარგის მანიშნებელია.
სხვათა შორის, ისიც ვასიკოს დამსახურებაა, სიზმრის ირიბი კონტროლის მექანიზმი მგლების გამრავლების ტენდენციას კრიჭაში რომ ჩაუდგა და დასაწყისშივე დაამუხრუჭა. შედეგად, სიზმრის ვასიკოს, მართალია, უკვე ორი მგელი მოსდევს, მაგრამ მეტი - არა.
„ცოლ-ქმარია“ - ასკვნის სიზმრის ვასიკო, რომელიც მშვიდ ვითარებაში, ალბათ, უფრო აკადემიურად გაიფიქრებდა - ოჯახის დომინანტი ძუ და ხვადიაო.
თუმცა ვასიკოს, ზოგადად, არ მოსწონს, ლიტერატურული პერსონაჟები დახვეწილი ფრაზებით რომ ფიქრობენ. სულაც მიაჩნია, რომ ადამიანის ფიქრი ხშირად (მაგალითად, მაშინ, როცა ეს ადამიანი მგელს გაურბის) შეგრძნებებია და არა - სტანდარტული ფიქრი. ანუ, ვასიკოს თეორიის მიხედვით, სიზმრის ვასიკო ახლა გრძნობს, ცოლ-ქმარი მგელი ან მგლების დომინანტური წყვილი რომ მოსდევს.
ჰოდა, განწყობაც იქით იყოს, დრო სადღაა დახვეწილსინტაქსიანი ფიქრებისა? განა რამდენ ხანს შეიძლება, მგლები მოგდევდნენ? ვგულისხმობ - როდემდე გაექცევი მგლებს? მით უმეტეს, რომ სიზმარს ანუ დევნას დაწყებულზე შემოვესწარით.
სხვათა შორის, ეს იმასაც არ გამორიცხავს, რომ აუცილებელი მოგერიების ამაო ცდები გამოვტოვეთ. ანუ შეიძლება, სიზმრის გმირმა როდისმე რაღაც იმაზე უფრო ღირსეულიც წაიფაფხურა, ვიდრე გაქცევაა, მაგრამ, როგორც ასეთი სიუჟეტების უმეტესობას სჩვევია, ბოლო მომენტში ხანჯალი ბადრიჯანი გამოდგა, ნაშიშვლებ რევოლვერს კი ჩიჩახვივით ჩამოეკიდა მომხდურისკენ მიღერებული ლულა.
თუმცა მთლად დათვისბიძაშვილიანი ანეკდოტის (რაჭველს ეკითხება ბიძაშვილი - დავუშვათ, მიდიხარ და გაბრაზებული დათვი შემოგხვდა, რას იზამო? თოფს ვესვრიო. თოფი თუ არ გაქვსო? ხანჯალს ჩავცემო. ხანჯალიც თუ არ გაქვსო? კომბალს ჩავარტყამო. არც კომბალი გაქვსო. კაცო, შენ ჩემი ბიძაშვილი ხარ თუ დათვისო?!) მოტივებსაც არ უნდა ეფუძნებოდეს ეს ამბავი, რაკი ჩვენი დევნილის წინ უცებ კაი მოზრდილი ჭადარი იყლარწება და სიზმრის ვასიკოც - რა გასაკვირია, რომ - ფაცხაფუცხით მიფოფხავს მასზე. ერთი მგელთაგანი მაინც კი მოასწრებს, ბიჭისკენ ახტეს, მაგრამ დახტომისას ცალ ფეხსაცმელსღა ჩაიყოლებს უკან.
ფეხსაცმელი საკმაოდ ახალი და ძვირი ჩანს. თუმცა თემაში ჩაღრმავება (მაგალითად, კონკრეტული ზარალის დადგენა) არ ღირს: ჯერ ერთი, ვალუტის კურსი, კარგი ლიტერატურისგან განსხვავებით, დროს ვერ უძლებს და საფიქრებელია, რომ წლების შემდეგ ამან (ახლა ზარალის დაკონკრეტებამ) გარკვევით ვეღარაფერზე მიგვანიშნოს. მეორეც, მგონი, დანაკარგი თვითონ ფეხსაცმლის ყოფილ პატრონს არ ანაღვლებს. ყოველ შემთხვევაში, აშკარაა, რომ ეს-ესაა დაკარგულზე მეტად ეს-ესაა შენარჩუნებული ეძვირფასება.
ადვილია მისი გაგება - სიცოცხლე ხომ, ზოგადად, ფეხსაცმელზე ძვირფასია… ცალ ფეხსაცმელზე მაინც. თან არ იცის, რომ სიზმარშია, სადაც, როგორც ხანჯალს არად უღირს გაბადრიჯნება, ისე ჭადარს - კაფანდარა ბიჭის სიმძიმისგან ატორტმანდეს და მერე მიწაზეც მოადინოს ზღართანი.
თუმცა იმას კი გუმანობს, სამარადისოდ რომ ვერ დაეზრდება ნერწყვგამდინარი მგლების თავზემოთ გადაწოლილ ტოტს. ამიტომ (ალბათ, გადარჩენის ფაქტის გასამყარებლად), არც მეტი, არც ნაკლები, მომხდურთა ქცევის ლოგიკაში შეაქვს ეჭვი, ოღონდ არა უარგუმენტოდ - რაკი არ იცის, რომ სიზმარშია, საქმეს ზედმეტი პასუხისმგებლობით ეკიდება და სურვილზე უფრო მყარ საფუძველს - ისევ ვასიკოს მიერ სადღაც ამოკითხულ ინფორმაციას ეყრდნობა:
- იცით, რომ მგელი ადამიანს არ ჭამს?
და აჰა - მომიწევს, ვაღიარო, რომ უკვე მცირედ მაინც მესმის ვასიკოსგან გაკიცხული მწერლებისა, რომლებიც ადამიანის ფიქრებს, თუნდაც, სრული ექსტრიმისას, ლამაზ ფრაზებად აკინძული სიტყვებით გადმოსცემენ. არ ვაღიარო და, აბა, სხვანაირად როგორ მოგაწოდოთ სიზმრის ვასიკოსგან ეს-ესაა გამოტყორცნილი ინფორმაციული ნაკადი, რომელიც მოთხრობის, ცხადის, ადამიანის ენაზე დაახლოებით ასე ითარგმნება:
„იცით, რომ მგელი ადამიანს თავს არ ესხმის? პირიქით, მას, როგორც თითქმის ყველა განვითარებულ და მოუშინაურებელ ცხოველს, ეშინია ადამიანისა... ხოლო თუ შეურაცხყოფად მიიღეთ, მაშინ ასე ვთქვათ: მგელი ადამიანს ერიდება და მასთან კონტაქტს არათუ ნებით დაამყარებს, ყველანაირად შეეცდება, თავიდან აიცილოს
ჩუქება
