მკვდარი სულების მყიდველი 1859 წლის 24 დეკემბრის განთიადია. ხარების სახელობის ბავშვთა თავშესაფარში, რომლის ბინადრებსაც გულმოწყალე ნეაპოლელმა ქალებმა „ღვთისმშობლის შვილები“ შეარქვეს, რა ხანია, დღესასწაულის შესახვედრად ემზადებიან. სულ ზევით, ამ პირქუში და მკაცრი იერსახის შენობის ბოლო სართულზე, პატარა უდედმამოების საძინებლების თავზე დაშენებულ სხვენში, ჩირილო დოკორე თვალებს ახელს და ახალ დღეს ხვდება.
ჩირილო თავშესაფრის გამორჩეული მკვიდრია და ვიდრე წასასვლელად ემზადება, მოდი, გავიცნოთ.
ახლავე უნდა შევნიშნოთ, რომ სახეს ულვაში უმშვენებს - შავი ხშირი, ახალგაზრდული ულვაში. თითქოს ეს საკმარისი უნდა იყოს, რომ ჩირილოს უდედმამობა გამოვრიცხოთ ან, უფრო სწორად, გამოვრიცხოთ, რომ ის თავშესაფარს მიკედლებული და მიტოვებული ბავშვია, არადა, ჩირილო მართლაც მიტოვებულია: „ღვთისმშობლის შვილებიდან“ ერთ-ერთია, რომელმაც მთელი ცხოვრება თავშესაფარში გაატარა. თავიდან, ვიდრე ოცი წლის გახდებოდა, ისიც ნებისმიერი მიტოვებული ბავშვივით ელოდა, რომ ერთ დღესაც გამოჩნდებოდა ვინმე ღვთისნიერი და იშვილებდა, ამიტომ ჩირილოს სახელიც მუდამ ჩანდა გასაშვილებელთა სიაში, მაგრამ როცა ასაკის დადგენილ ზღვარს ისე გადააბიჯა, რომ მისი შვილად აყვანა არავინ ისურვა, უთხრეს, რომ თუ უნდოდა, შეეძლო დამოუკიდებელ ცხოვრებაში შეებიჯებინა, ანუ შესთავაზეს, ამ სრულებით უიმედო თავგადასავალს საკუთარი სიცოცხლის საფრთხეში ჩაგდების ფასად შესჭიდებოდა. მაგრამ სად უნდა წასულიყო? ან ცხოვრებისთვის საჭირო სახსარი როგორ მოეპოვებინა? ჩირილომ თავისუფლების გემო არ იცოდა, ამიტომ მას არად დაგიდევდათ. სურვილიც არ ჰქონია, გაეგო, რას ნიშნავს სილაღე და სითამამე.
მართალია, თავშესაფარში დარჩენის ნება დართეს, მაგრამ პირობებიც წაუყენეს: ჯერ ერთი, უსასყიდლოდ უნდა ემსახურა გადამწერად ქველმოქმედების სამეფო საზოგადოებაში, ასევე, უძრავ-მოძრავი ქონების მმართველად უპოვართა საცხოვრებელსა და ხარების სახელობის უდედმამოთა თავშესაფარში. დასაძინებლად სხვენში მოეწყო, იმ დროის განმავლობაში კი, როცა ქველმოქმედების სამეფო საზოგადოების შენობაში მაგიდასთან არ იჯდა სამუშაოდ, ისევ თავშესაფრის წესებსა და განრიგს უნდა დამორჩილებოდა. მეტიც, ვინაიდან უკვე „ხანდაზმულ“ უდედმამოდ ითვლებოდა, ყველა სხვა მიტოვებული ბავშვისთვის მაგალითად უნდა ქცეულიყო. სამაგიეროდ, ღამის გასათევი და დღიური ულუფა არ მოაკლდებოდა, სავალდებულო რელიგიურ დღესასწაულებზე დასწრებისთვის კი რამდენიმე კარლინოსაც (კარლინო - XVII-XVIII საუკუნეებში ბურბონების სამეფო კარის მიერ ნეაპოლის სამეფოში მოჭრილი მონეტა.) მიიღებდა. ეს ძალიან ცოტა იყო, თუმცა ბურბონთა სამეფოს (ბურბონთა სამეფო - ბურბონთა დინასტიის იტალიური შტო, ესპანეთის ბურბონების განაყოფი, რომელიც ე. წ. ორივე სიცილიის სამეფოს მართავდა 1735-1861 წწ.) დღესასწაულები ნამდვილად არ აკლდა.
მიუკერძოებლობა და თხრობისთვის სავალდებულო პატიოსნება მოითხოვს, დავამატოთ, რომ თავშესაფარმა ჩირილოს კიდევ ერთი რამ შესთავაზა, რაც, კაცმა რომ თქვას, ერთობ არასაიმედო იყო, მაგრამ ჩირილოს თვალით უმნიშვნელოვანეს ამბად აღიქმებოდა. საქმე ის იყო, რომ თუკი სურვილი ექნებოდა, შეეძლო სხვა მიტოვებულებთან ერთად ყოფილიყო, როდესაც სავარაუდო „მშობლები“, ანუ ბავშვების შვილად აყვანის მსურველი წყვილები თავშესაფარს ესტუმრებოდნენ, რათა „ღვთისმშობლის შვილებიდან“ რომელიმე ამოერჩიათ. ჩირილო ვერც ამჩნევდა, მაგრამ ახლაც კი, როცა უკვე ლამის ოცდაათი წლის იყო და ულვაში ამშვენებდა, კვლავინდებურად უცვლელი და მღელვარე იყო მისი მონდომება, მგზნებარება და იმედი, რომ იშვილებდნენ.
რამდენჯერ სირბილით, აქოშინებული შევარდნილა თავშესაფრის დიდ დარბაზში და სხვა მიტოვებული ბავშვების მწკრივში ჩამდგარა. იქ თითოეული მათგანი თავისი საწოლის წინ დგებოდა ხოლმე. თავდაპირველად, ჯერ კიდევ ყმაწვილი ჩირილოსთვის ფუფუნება იყო, როცა შესაძლო მომავალი მშობლების მიმართ ხან სიმპათია, ხანაც კი ანტიპათია უყალიბდებოდა. თავისთვის გაიფიქრებდა ხოლმე, გამიხარდება ან მეწყინება, ამათ რომ მიშვილონო. თავიდან კეთილგანწყობა უფრო იშვიათად უჩნდებოდა, ვიდრე უარყოფითი დამოკიდებულება. იდგა თვალებდაჭყეტილი, „მშობლებს“ გამჭოლი მზერით სწავლობდა, თავიდან ფეხებამდე ათვალიერებდა, აკვირდებოდა მათ სახეს, სამოსს, სიტყვებსა და მიხრა-მოხრას, მაგრამ წლები ისე გავიდა, რომ არც სიმპათიურ და არც ანტიპათიურ წყვილებს მისი შვილად აყვანა აზრადაც არ მოსვლიათ.
ზრდასთან ერთად ისევ ძველებურად დგებოდა რიგში, მაგრამ უწინდებურად მომთხოვნი აღარ იყო, აღარც კეთილგანწყობა ეტყობოდა და აღარც უარყოფითი დამოკიდებულება, ბოლოს კი საქმე იქამდე მივიდა, რომ როცა „მშობლები“ აკვირდებოდნენ, თვალებს ხუჭავდა და ელოდა, როდის გაიგონებდა მათ სიტყვებს, აი ამას, ამ ბიჭს ავიყვანთო. წარმოიდგენდა ხოლმე, როგორ ახელდა თვალებს, როგორ ხედავდა მისკენ გაშვერილ საჩვენებელ თითს და როგორ უდრტვინველად იღებდა „მშობლებს“, ღმერთმა რომ გამოუგზავნა, თუნდაც ძალზე საბრალოები და უშნოები ყოფილიყვნენ ან სულაც - მხოლოდ მშობლების მსგავსნი, მაგრამ ასეთი რამ არასდროს მომხდარა. ასობით მიტოვებული ბავშვი მოდიოდა თავშესაფარში და „მშობლებთან“ ხელიხელჩაკიდებული ტოვებდა იქაურობას, ჩირილო კი, უკვე ოცდაათი წლისა და მოზრდილი ულვაშით, ისევ იქ იდგა ხოლმე, იმ დარბაზში. განა არ ეცადა გაეგო, რა ჰქონდა ისეთი, რაც „მშობლებს“ განიზიდავდა, სხვა ბავშვებს კი მიმზიდველად აქცევდა, მაგრამ ვერაფერი დაასკვნა. ვინ იცის,